Powrót do spisu treści

Program do nauki słówek

Informacje ogólne

Program do nauki słówek jest "sercem" Teachmastera. Dzięki wykorzystaniu różnych dostępnych metod nauki możliwe jest opanowanie słówek w sposób ściśle dostosowany do indywidualnych potrzeb użytkownika.

Różne metody nauki

Poniżej przedstawiono krótki opis różnych dostępnych metod nauk:

Metoda klasyczna

Metoda ta polega na nauce wszystkich słówek dostępnych w danej lekcji. Wynik nauki zostaje zapisany w pamięci programu i jest wykorzystywany w trakcie tworzenia statystyki, umożliwiającej kontrolowanie bieżących postępów w nauce w oparciu o tabele porównawcze i wykresy.

Stosowanie tej metody ma wpływ na tzw. "przechodzenie" słówek z przegródki do przegródki (działa ono od wersji 2.3 wzwyż).

Metoda losowa

O ile plik słówek obejmuje przybajmniej 30 wpisów, to możemy zażyczyć sobie nauki w oparciu o 30 słówek losowo wybranych z palety wszystkich lekcji danego pliku. (Metoda ta polega na losowaniu z palety absolutnie wszystkich słówek danego pliku - niezależnie od tego, które lekcje są aktualnie przez nas wybrane i podświetlone w znajdującym się z lewej strony panelu dostępnych lekcji.)

Stosowanie tej metody ma wpływ na tzw. "przechodzenie" słówek z przegródki do przegródki (działa ono od wersji 2.3 wzwyż).

Metoda fiszek

Przy pomocy tej metody uczymy się świadomie słówek zawartych w danej lekcji (lub wielu lekcjach). Słowka znajdują się w określonych przegródkach. Dzięki temu można w pełni świadomie uczyć się słówek, których np. nie opanowaliśmy w stopniu zadowalającym. Zgodnie z naszym zamiarem po wybraniu interesującej nas lekcji (lub kilku lekcji) klikamy po prostu na przegródce, która nas interesuje. Jeżeli jest to nasze pierwsze podejście do danego zestawu słówek, wszystkie słówka znajdziewmy w środkowej przegródce nr 3 (wzgl. w przegródce nr 5, o ile w opcjach programu wcześniej zmieniliśmy ustawienia domyślne na nasze własne).

Metoda "trudna" (30 losowo wybranych słówek z "najgorszych" przegródek nr 4 i 5)

Przy pomocy tej metody uczymy się 30 losowo wybranych słówek z przegródek nr 4 i 5 (program losuje z palety wszystkich dostępnych lekcji zawartych w danym pliku). W przegródkach nr 4 i 5 znajdują się "najcięższe" słówka, których do tej pory jeszcze nie opanowaliśmy (dlatego ikonka symbolizująca tę metodę przedstawia ciężar o masie 10 ton).

Stosowanie tej metody ma wpływ na tzw. "przechodzenie" słówek z przegródki do przegródki.

Metoda intensywna (ang. patience)

Opisane powyżej metody nie są zoptymalizowane pod kątem nauki zupełnie nowych słówek. Ażeby oswoić się z takim nieznanym słownictwem, najlepiej skorzystać z metody intensywnej. {Również ta metoda została opisana przez Sebastiana Leitnera w jego słynnej książce "Tak nauczysz się uczyć".}

Metoda intensywna polega na tym, że słówka "maglowane są" w oparciu o złożony algorytm odpytujący, który "męczy nas" aż do skutku, koncentrując się na względnie częstym odpytywaniu w ściśle zoptymalizowanej kolejności odpytywania (patrz poniższy rysunek). Cykl odpytywania kończy się dopiero wtedy, kiedy wszystkie słówka danej lekcji "przejdą" przez wszystkie cztery poziomy trudności.



Z uwagi na specyfikę metody intensywnej nauka trwa o wiele dłużej w porównaniu z innymi metodami dostępnymi w programie Teachmaster. Z reguły wystarczy się jednak tylko raz posłużyć metodą intensywną, a później bazować już tylko na pozostałych dostępnych trybach nauki.

Metoda intensywna jest dostępna tylko dla lekcji obejmujących przynajmniej 2 słówka w zestawie.

Obsługa programu do nauki słówek

Po załadowaniu pliku słówek możemy rozpocząć naukę poprzez kliknięcie na ikonie z symbolem żarówki. Otworzy się Kartoteka fiszek, w której wybierzemy metodę nauki:



Obok lekcji znajdziemy także informację o tym, kiedy i jak często (np. "5x") dotychczas korzystaliśmy z metody klasycznej. Odpowiednie symbole graficzne poinformują nas także o tym, które porcje materiału zostały przez program uznane za "pilne": przez pierwsze 4 dni kółko pozostaje w kolorze zielonym, po ośmiu dniach będzie żółte, po 16 dniach czerwone (progi te można zresztą zmieniać w opcjach programu).

Przed pojawieniem się wersji programu Teachmaster oznaczonej numerem 3.4 można było wybierać do nauki tylko jedną lekcję, jednak aktualnie możliwe jest zdecydowanie się na wiele lekcji równocześnie (można wybierać w typowy dla Windows sposób poprzez przytrzymanie klawisza Shift lub Ctrl). Jest to bardzo pożyteczna funkcja, jeżeli chcemy np. w metodzie "fiszkowej" uczyć się materiału z wielu lekcji na raz.

Proszę uważać w czasie wyboru ilości lekcji na to, aby nie uczyć się zbyt wielu słówek na raz (limit 30 słówek jest najrozsądniejszym rozwiązaniem). Dodatkowo możemy także świadomie aktywować samoczynny limit 30 słówek, który zadba o to, że dostaniemy do nauczenia maksymalnie 30 wpisów w jednej porcji.

Z chwilą wybrania wielu lekcji, metody klasyczna i intensywna nie są dostępne. W takiej sytuacji zmieni się także wygląd Kartoteki fiszek przedstawiając od teraz informacje o ilości lekcji i ilości zawartych w nich słówek (zgodnie z naszym aktualnym wyborem). Wybór wielu lekcji równocześnie nie deaktywuje dostępu do metody losowej oraz metody "ciężkiej" (30 losowo wybranych słówek z przegródek nr 4 i 5).

Teraz rozpoczyna się cykl odpytywania. Z prawej strony okna pojawią się bieżące wartości statystyczne obejmujące ilość słówek opanowanych poprawnie i niepoprawnie wzgl. pozostałą jeszcze do nauczenia ilość słówek. Nawet jeżeli udzieliliśmy niepoprawnej odpowiedzi, możemy także poinstruować Teachmastera, ażeby pomimo tego uznał daną odpowiedź za poprawną. Funkcja ta jest przydatna, kiedy na przykład pomyliliśmy się jedynie w trakcie pisania na klawiaturze (tzw. literówka) lub nasza odpowiedź jest poprawna (choć niezgodna z "opinią" Teachmastera). Kliknięcie na ikonce przedstawiającej koło ratunkowe wyświetla podpowiedź dla danego słówka. Nawet jeśli udzielimy poprawnej odpowiedzi, możemy zawsze ręcznie ocenić ją jako niepoprawną.

Kliknięcie na ikonce oznaczonej symbolem "ortograficznym" (z lewej strony obok ikonki opcji) powoduje przejście do trybu edycji aktualnego słówka. To bardzo przydatna funkcja, kiedy np. w czasie nauki odkryjemy błąd literowy. Dzięki temu nie trzeba specjalnie odrębnie uruchamiać modułu edycyjnego.

Sekcja nagrywania umożliwia nam dostęp do funkcji odtwarzania plików dźwiękowych, które możemy ewentualnie przypisać danym słówkom oraz (o ile mamy podłączony mikrofon) także i tworzenia oraz zapisywania własnych nagrań z wymową dla danego słówka.

U góry z prawej strony (powyżej bieżącego zestawienia statystycznego) znajduje się liczba informująca nas o tym, w której przegródce znajduje się dane słówko. W opcjach programu możemy sobie jednak zażyczyć, aby informacja ta nie była wyświetlana w trakcie nauki.

Począwszy od wersji programu oznaczonej numerem 3.4 obok trybu odpytywania normalnego dostępny jest także tryb odpytywania szybkiego, w którym nie ma potrzeby wpisywania słówka na klawiaturze: wystarczy kliknąć na klawiszu "Sprawdź" lub naciśnięcie klawisza "Enter", aby wyświetlić odpowiedź i poinformować program o tym, czy tak właśnie sobie pomyśleliśmy czy też nie. W ten sposób możliwa jest bardzo szybka powtórka słownictwa. W czasie właściwej nauki zaleca się jednak zawsze korzystać z trybu odpytywania normalnego (nie szybkiego).

Statystyka

Statystyka informuje nas o postępie nauki. Proszę pamiętać, że funkcje statystyczne odnoszą się jedynie do metody klasycznej. W przypadku innych metod nauki generowanie zestawień statystycznych nie miałoby większego sensu logicznego i funkcjonalnego, dlatego ta funkcja nie jest dostępna w pozostałych trybach nauki.



Mamy możliwość wyboru pomiędzy statystyką tabelaryczną i wykresem statystycznym, który można także skopiować do schowka. Ocena obejmuje dwie zmienne:

• słówka poprawne
• słówka poprawne i zaakceptowane.

W momencie wyświetlania statystyki graficznej (wykresu) wystarczy najechać myszą na dany obszar graficzny, aby zostały wyświetlone szczególy dotyczące naszych zmagań ze słownictwem.

Kiedy wybierzemy opcję "oś czasu rzeczywistego", to nasze odbyte sesje odpytywania nie pojawią się na wykresie jak dotyczas w równych odstępach od siebie, lecz w odstępach proporcjonalnych do czasu, jaki upłynął pomiędzy poszczególnymi sesjami odpytywania. Dzięki temu możemy lepiej dostrzec słówka, które z upływem czasu ulegają "zapomnieniu".

Opcje

Dwa pierwsze punkty w menu "Opcje" umożliwiają wybór kierunku nauki.

Kolejne cztery podpunkty umożliwiają wymuszenie pewnej "pobłażliwości" w stosunku do błędów przez nas popełnianych. Dzięki nim program potraktuje nas bardziej "łaskawie", kiedy będziemy się mylić. "Ignoruj akcenty" odnosi się np. do znaków á, à und â (tak samo dla liter e, i, o oraz u).

Włączenie funkcji "Uznaj odpowiedzi częściowe za poprawne" powoduje, że słówko zostanie ocenione jako poprawne, kiedy wprowadziliśmy tylko część odpowiedzi. Jeżeli poprawna odpowiedź brzmi "gehen, laufen", to wystarczy udzielenie odpowiedzi "geh". Sugeruję, aby w normalnych sytuacjach nie korzystać z tej opcji. Funkcja "Uznaj odpowiedzi alternatywne" spowoduje w powyższej sytuacji uznanie także słowa "laufen" jako poprawnego (ażeby funkcja ta działała poprawnie w ustawieniach należy zdefiniować symbol separatora, w tym przypadku jest to przecinek). Obie powyższe funkcje nie mogą być aktywowane równocześnie.

Inny konkretny przykład: führen, ziehen (w języku niemieckim) oraz ducere (w języku łacińskim). O ile przecinek został zdefiniowany jako separator oraz aktywna jest funkcja "Uznaj odpowiedzi alternatywne", to program za poprawne uzna poniższe odpowiedzi:

• führen, ziehen
• ziehen, führen
• führen
• ziehen

"Akceptuj automatycznie błędne słówka" oznacza (o ile włączymy tę funkcję), że klawisz "Uznaj odpowiedź" jest przypisany do klawisza Enter.



Możemy również zażądać, aby synonimy i uwagi były wyświetlane dopiero po udzieleniu odpowiedzi. W tym samym menu możemy także zmienić ustawienia czcionki.

Timer

Punkt menu "Timer" umożliwia zdefiniowanie limitu czasowego przeznaczonego na udzielenie (poprawnych) odpowiedzi. Kiedy czas ten upłynie, program Teachmaster samoczynnie sprawdza dotychczas wprowadzone odpowiedzi pod względem poprawności. Znajdujący się z prawej strony panel informacyjny podaje dane dotyczące pozostałego czasu. Komunikat skrótowy "bez lim." (bez limitu) oznacza, że timer nie jest włączony.

Wskazówki dotyczące nauki

Na początek najważniejsza zasada: nauka słówek jest wysiłkiem umysłowym, który nie ma zbyt wiele wspólnego z zabawą i przyjemnością. Zadowolenie i satysfakcja pojawi się dopiero wtedy, kiedy nasza nauka bazująca na programie Teachmaster przyniesie wymierne wyniki w postaci dobrych ocen zdobywanych na egzaminach, co przy regularnym używaniu programu jest niemal pewne (patrz wpisy do księgi gości na stronie głównej programu Teachmaster).

W metodzie "fiszkowej" powinniśmy zawsze próbować umieścić jak największą ilość słówek w wyższych "lepszych" przegródkach. W szczególności powinniśmy się regularnie koncentrować na słówkach z najniższych przegródek, ponieważ obejmują one najsłabiej opanowaną leksykę. Ważnym elementem jest także to, aby pomiędzy naszymi sesjami treningowymi upłynęła wystarczająca ilość czasu (przerwa na odpoczynek wynosząca przynajmniej pół dnia). Dzięki takiej strategii można uniknąć sytuacji, w której tzw. "niepewne" słówka zostaną wprawdzie opanowane, ale znajdą się w "gorszej" pamięci krótkoterminowej (lądując nawet na krótko w zbyt wysokich przegródkach, co może dać nam fałszywy obraz naszego faktycznego stanu wiedzy).

Sensownym rozwiązaniem jest także uczenie się w regularnych odstępach wszystkich słówek danej lekcji - i to dwa razy z rzędu. Przerwa pomiędzy takimi dużymi powtórkami powinna obejmować 2 - 4 tygodnie. Dane statystyczne umożliwią nam ciągłą kontrolę naszej pamięci krótko- i długoterminowej. Lewy panel obejmujący listę dostępnych lekcji zawiera także datę ostatniej sesji odpytywania.

W przypadku trudniejszych słówek wielką pomocą może być wprowadzanie dodatkowych zdań przykładowych itp. oraz nauka bazująca właśnie na nich.

Metoda losowa jest także bardzo wydajnym rozwiązaniem, ponieważ umożliwia wybiórczą kontrolę całości wiedzy. Posługiwanie się tą metodą ma również wpływ na "wędrówkę" słówek z przegródki do przegródki, dzięki czemu słówka, których nie umiemy (lub zapomnieliśmy) wylądują w najgorszej przegródce nr 5 i program zmusi nas do ich opanowania.

Metoda intensywna nadaje się szczególnie w ramach naszego pierwszego "starcia się" z nieznanym lub zaniedbanym słownictwem. Należy ją traktować jako uzupełnienie innych metod nauki dostępnych w programie Teachmaster.

Zadaniem modułu Quiz jest natomiast przypomnienie słówek, którymi nie zajmowaliśmy się od dłuższego czasu.



Powyższe rady są oczywiście subiektywną opinią twórcy programu. Wszelkie kolejne rady i spostrzeżenia dotyczące skutecznego wykorzystywania programu Teachmaster proszę przesyłać pocztą elektroniczną. Więcej szczegółów dotyczących psychologii nauki języków obcych znajuje się tutaj.


Powrót do spisu treści